20.yüzyıl, fiziksel evrenin gerçekliği anlayışımızda iki büyük devrimi beraberinde getirmiştir. Rölativite ve kuantum teorisi olarak bilinen bu devrimler, fiziksel gerçekliğin temeline inmiş, zaman, mekan ve neden-sonuç ilişkisi gibi sağduyu ile ortak kabul görmüş temel kavramları tamamen değiştirmiştir. Bugün geldiği noktada bilim, evrenin gerçekliğini bu iki büyük teorinin ışığında izah etmektedir.

 

Zaman ve mekan evrenin gerçekliğini tanımlamada o denli temel kavramlardır ki, onların içeriğini değiştirmek demek evren hakkında tüm bildiklerimizi baştan yazmak demektir. Rölativite teorisi tam da bunu yapmıştır. Bu teori sayesinde evrenin dokusunu ören zaman ve mekanın gerçek doğasını çözdük. Zamanın büküldüğü, mekanın büzüldüğü, ışığın yere düştüğü, şimdiki an, geçmiş ve gelecek kavramlarının yeniden tanımlandığı hayallerimizi zorlayan fenomenlerle karşılaştık. Evrenin nerden geldiğini, nasıl bir şekle sahip olduğunu ve onu nasıl bir geleceğin beklediğini sorgulamayı mümkün kıldık. Hatta çok daha ötelere gidip, bilinen evrenin ötesinde paralel evrenlerin varlığını tartıştık. Karadeliklerin karanlık ufkunun ötesine geçip zaman ve mekanın nasıl rol değiştirdiğine şahit olduk. Kazandığımız bu birikim sayesinde kozmolojinin temel sorularına cevap aradık.

 

Maddenin kalbine, atomların ölçeğine indiğimizde, en büyük fizikçileri dahi “evrenin gerçekliğinin bu kadar tuhaf olması gerçekten mümkün mü?” diye düşündüren ikilemlerle karşılaştık. Bu ikilemlerin çözümünün kuantum teorisi olduğunu gördük. Kuantum teorisi sayesinde madde ve enerjinin temel seviyede bir olasılıklar bütününe büründüğünü öğrendik. Doğa yasalarının belirsiz doğasını keşfettik. Bu belirsizlikten belirli bir evrenin nasıl ortaya çıkabildiğini sorduk. Evrenin gizli simetrisini saklandığı yerden çıkardık. CERN’de yapılan deneylerle bu simetriyi kıran Tanrı Parçacığı’nın peşine düştük. Maddenin kardeşi anti-maddeyle tanıştık. Boşluğun gizlediği sırları keşfettik. Bu sayede boşluktan evren yaratmayı öğrendik. Evreni genişletmekte olan karanlık enerjiyi aydınlatmaya çalıştık. Nihayetinde evrenin kuantum gerçekliğinin felsefi manasını sorguladık.

 

Evren hakkında bilinenleri aktaran pek çok kitap mevcut. Ancak okuyacağınız bu kitap, bilinenleri aynı zamanda kavranabilir kılma hedefi ile yazıldı. Fiziksel dünya ile ilgili kabullerimize ve felsefi düşüncelerimize radikal yenilikler getiren rölativite (izafiyet) ve kuantum teorisini bütün matematiksel ayrıntıları ile anlamak elbette bir uzmanlık işidir. Ancak temellerinde yatan fikirler gerçekte yalın ve herkes için erişilebilirdir. Kuantum mekaniği ve rölativitenin esas anlaşılması güç yanı olan ekti ve sonuçları, bu temel fikirleri öylesine doğrudan takip eder ki, onlar, sadece kavranılabilir değil aynı zamanda mantıksal olarak kaçınılmaz hale gelir. İşte bu kitabı farklı kılan şey, takip ettiği metodun yanı sıra telif olarak kaleme alınmış bir eser olmasıdır.

“ 20.yüzyıl, fiziksel evrenin gerçekliği anlayışımızda iki büyük devrimi beraberinde getirdi; Rölativite ve kuantum teorisi, fiziksel gerçekliğin temeline inerek, zaman, mekan ve neden-sonuç ilişkisi gibi kabul görmüş temel kavramları tamamen değiştirdi.”

Yazar Hakkında

Vural Arı

 

1974’te Almanya’da dünyaya geldi. İlk öğrenimini Almanya’da, orta öğrenimini İstanbul’da tamamladı. İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği’nden mezun olup lisansüstü eğitimini Fen Bilimleri Enstitüsü’nde tamamladı. 2001 yılında ABD’ye giderek profesyonel yaşamına burada devam etti. O tarihten bu yana uzay-havacılık, ileri materyal teknolojileri ve hibrit taşıt teknolojilerinde araştırma-geliştirme ve tasarım projelerinde görev yaptı. Avrupa, Amerika, Çin ve Japonya’da yayınlanmış çok sayıda patent ve araştırma makalesine imza attı. Halen Massachusetts eyaletinde bulunan ve uzay-havacılık alanında dünyanın en önde gelen kuruluşlarından olan GE (General Electric) Aviation Jet Mühendisliği merkezinde çalışmalarına devam ediyor.

Rölativite (izafiyet) ve kuantum teorisi alanında en güncel bilgilerle Türkçe kaleme alınmış eserler içinde en kapsamlı çalışma olan bu kitabın kapağı evrenin gerçekliğine açılıyor.